دفاتر عمومی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین و شورای دولتی این کشور، دستورالعمل‌های جدیدی برای اصلاح نظام آموزش عالی منتشر کرده‌اند. بر اساس این دستورالعمل‌ها، دانشگاه‌ها باید به‌جای حرکت در مسیری یکسان و رقابت برای تبدیل شدن به مؤسسات جامع پژوهشی، بر توانمندی‌ها و مأموریت‌های متمایز خود تمرکز کنند.
سه مسیر اصلی برای دانشگاه‌های چین
بر اساس این برنامه، دانشگاه‌های چین در سه مسیر اصلی پژوهش‌محور، کاربردمحور و مهارت‌محور فعالیت خواهند کرد.
- دانشگاه‌های پژوهش‌محور: دانشگاه‌های پژوهشی تراز بالا از راهبردهای کلان ملی حمایت می‌کنند و نیروهای نوآور مورد نیاز برای پیشرفت علمی و فناوری چین را پرورش می‌دهند.
- دانشگاه‌های کاربردمحور: این دانشگاه‌ها بر توسعه منطقه‌ای و نزدیک‌تر کردن آموزش به نیازهای صنایع تمرکز خواهند کرد.
- مؤسسات مهارت‌محور: این مؤسسات مسئول تربیت نیروهای فنی و متخصصان مورد نیاز نظام صنعتی مدرن خواهند بود.
قرار است سازوکارهای حمایتی و تشویقی نیز متناسب با مأموریت، عملکرد و مزیت‌های هر دانشگاه تنظیم شود.
تغییرات جمعیتی و آینده آموزش عالی
فان شیودی، مدیر مرکز پژوهش ارزیابی آموزش در دانشگاه تونگجی شانگهای، با اشاره به کاهش جمعیت در سن تحصیل و گسترش دسترسی به دانشگاه‌ها گفته است که آموزش عالی در حال گذار از الگویی نخبه‌گرا به الگویی همگانی است و ساختار آن باید با تغییرات جمعیتی سازگار شود. او تأکید کرده است که دانشگاه‌ها به‌جای تلاش برای دستیابی به جایگاهی مشابه، باید زمینه شکوفایی استعدادهای متفاوت دانشجویان را فراهم کنند.
لیو ژنتیان، استاد دانشگاه شیامن، نیز معتقد است دانشگاه‌های پژوهشی نقش اصلی را در تربیت نوآوران برجسته و تقویت خوداتکایی علمی و فناوری چین ایفا خواهند کرد؛ در حالی که دانشگاه‌های کاربردمحور و مهارت‌محور ارتباط نزدیک‌تری میان آموزش و نیازهای اقتصادی برقرار می‌کنند.
کاهش جمعیت در سن تحصیل
یکی از عوامل اصلی این اصلاحات، تغییرات جمعیتی چین است. پژوهشگران دانشگاه نرمال پکن و چند مؤسسه دیگر در سال ۲۰۲۲ پیش‌بینی کردند جمعیت این کشور در سن تحصیل از ۳۲۸ میلیون نفر در سال ۲۰۲۱ به حدود ۲۵۰ میلیون نفر در سال ۲۰۳۵ کاهش یابد.
به گفته این پژوهشگران، هدف اصلاحات جدید آن است که دانشگاه‌ها پیش از تشدید کاهش شمار دانشجویان، محدودیت منابع مالی و دشوارتر شدن اشتغال فارغ‌التحصیلان، برای تغییر مسیر و سازگاری با شرایط آینده آماده شوند.
