سیاست وزارت علوم برای آغاز سال تحصیلی
بر اساس ابلاغیه معاون آموزشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، آموزش دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی دولتی و غیردولتی در نیمسال پیشرو بر مبنای آموزش حضوری خواهد بود. این موضوع پیش از آن نیز در اجلاس رؤسای دانشگاه‌ها در ۲۱ شهریورماه مورد تأکید قرار گرفته بود.
چنانچه دانشگاهی به دلیل شرایط خاص و ویژه، از چهارم مهرماه به بعد درخواست استفاده از شیوه‌نامه «بهره‌گیری از آموزش الکترونیکی در دوره‌های حضوری» را داشته باشد، باید درخواست خود را ابتدا در کارگروه مدیریت آموزش عالی استان مطرح کند. پس از بررسی و تأیید، درخواست برای بررسی نهایی به شورای مرکزی مدیریت استانی و معاونت آموزشی وزارت علوم ارسال خواهد شد.
برنامه دانشگاه‌ها برای آغاز نیمسال
با وجود سیاست کلی برای برگزاری حضوری کلاس‌ها، زمان و شیوه آغاز آموزش در دانشگاه‌ها یکسان نیست و برخی مراکز آموزش عالی، با توجه به شرایط خود، هفته‌های نخست نیمسال را مجازی یا ترکیبی برگزار می‌کنند.
- دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی: کلاس‌های تمامی مقاطع از شنبه ۲۸ شهریور تا چهارشنبه اول مهرماه به صورت غیرحضوری و برخط برگزار می‌شود و از چهارم مهرماه آموزش حضوری ادامه خواهد یافت.
- دانشگاه تهران: آغاز سال تحصیلی دانشجویان فعلی چهارم مهرماه اعلام شده است و دانشجویان جدید پس از اعلام نتایج سازمان سنجش وارد دانشگاه خواهند شد.
- دانشگاه شهید بهشتی: اولویت با برگزاری حضوری کلاس‌هاست. حدود ۱۶۰۰ ظرفیت خوابگاهی که در جریان جنگ آسیب دیده بود، بازسازی و برای استفاده دانشجویان آماده شده است. دانشگاه در عین حال آمادگی برگزاری آموزش غیرحضوری را نیز دارد.
- دانشگاه فردوسی مشهد: برنامه‌ریزی برای برگزاری حضوری کلاس‌ها در تمامی مقاطع انجام شده است.
- دانشگاه زنجان: کلاس‌های تمامی مقاطع در هفته نخست نیمسال مجازی و از هفته دوم، یعنی چهارم مهرماه، حضوری خواهد بود.
- دانشگاه کاشان: هفته نخست به صورت مجازی برگزار می‌شود و آموزش حضوری از هفته دوم آغاز خواهد شد.
- دانشگاه نوشیروانی بابل: دو هفته نخست نیمسال مجازی است و از شنبه ۱۱ مهرماه تمامی کلاس‌ها حضوری خواهد بود.
- دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان: کلاس‌های دانشجویان کارشناسی از ۲۸ شهریور تا ۱۷ مهرماه مجازی است و آموزش حضوری از ۱۸ مهرماه آغاز خواهد شد.
- دانشگاه شهید چمران اهواز: کلاس‌های کارشناسی و دکتری عمومی دامپزشکی ورودی ۱۴۰۴ و قبل از آن از ۲۹ شهریور تا ۲۲ مهرماه مجازی و از ۲۵ مهرماه حضوری است. کلاس‌های کارشناسی ارشد و دکتری ورودی ۱۴۰۴ و قبل از آن از ۲۹ شهریورماه حضوری برگزار می‌شود و کلاس‌های دکتری ورودی ۱۴۰۵ نیز از پنجم مهرماه حضوری خواهد بود. زمان کلاس‌های ورودی‌های جدید کارشناسی و کارشناسی ارشد متعاقباً اعلام می‌شود.
- دانشگاه جهرم: تمامی کلاس‌ها از ابتدای نیمسال تا نیمه مهرماه مجازی برگزار می‌شود و تصمیم درباره ادامه روند آموزش پس از این بازه اعلام خواهد شد.
- دانشگاه مازندران: دو هفته ابتدایی نیمسال به صورت مجازی برگزار می‌شود.
- دانشگاه بیرجند: هفته نخست تمامی مقاطع مجازی است و نحوه برگزاری کلاس‌ها در هفته‌های بعد پس از ابلاغ وزارت علوم و تصمیم کارگروه مدیریت آموزش عالی استان اعلام خواهد شد.
- دانشگاه خاتم‌الانبیاء بهبهان: هفته نخست ترم برای آماده‌سازی خوابگاه‌های دانشجویی مجازی برگزار می‌شود و از دانشجویان خواسته شده است پیش از اعلام معاونت دانشجویی به خوابگاه مراجعه نکنند.
در مجموع، بررسی برنامه‌های اعلام‌شده نشان می‌دهد که سیاست کلی وزارت علوم آموزش حضوری است، اما آغاز نیمسال در برخی دانشگاه‌ها به شرایط اجرایی، آماده‌سازی خوابگاه‌ها و تصمیم‌های مدیریت آموزش عالی استانی وابسته است.
آماده‌سازی خوابگاه‌ها برای آغاز سال تحصیلی
در دانشگاه شهید بهشتی حدود ۱۶۰۰ ظرفیت خوابگاهی که در جریان جنگ آسیب دیده بود، بازسازی شده و برای استفاده دانشجویان آماده است.
در دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز پذیرش و اسکان دانشجویان خوابگاهی از جمعه ۲۷ شهریورماه آغاز شده و کلاس‌های آموزشی نیمسال جدید از شنبه ۲۸ شهریورماه شروع می‌شود.
وضعیت تغذیه دانشجویان در سال تحصیلی جدید
صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم اعلام کرده است که در نحوه ارائه غذای دانشجویی نسبت به سال گذشته تغییر ملموسی ایجاد نشده و تنها قیمت ژتون دانشجویی متناسب با شرایط موجود افزایش یافته است. دانشجویان همچنان در سامانه تغذیه دانشگاه کیف پول خود را شارژ می‌کنند و غذای مورد نظر خود را رزرو خواهند کرد.
دانشگاه‌ها اختیار تأمین غذای دانشجویی و عقد قرارداد با تأمین‌کنندگان را دارند و در صورت نیاز می‌توانند از تأمین‌کنندگان سال گذشته یا تأمین‌کنندگان جدید استفاده کنند. همچنین در صورت نیاز، امکان استفاده از ظرفیت ترک تشریفات قانونی برای عقد قرارداد با تأمین‌کنندگان وجود دارد.
پرداخت یارانه غذا به تأمین‌کننده
بر اساس توضیحات سرپرست صندوق رفاه دانشجویان، بودجه یارانه تغذیه در اختیار سازمان برنامه و بودجه است و طبق تکلیف قانون بودجه، یارانه دانشجویی مستقیماً به تأمین‌کننده غذا پرداخت خواهد شد. در این سازوکار، دانشگاه با تأمین‌کننده قرارداد می‌بندد و پس از ارائه و تأیید صورت‌وضعیت، اطلاعات برای سازمان برنامه و بودجه ارسال و پرداخت به تأمین‌کننده انجام می‌شود.
این تغییر در مکانیزم پرداخت، نقش دانشگاه در نظارت بر کیفیت غذا را حذف نمی‌کند. دانشگاه همچنان بر عملکرد تأمین‌کنندگان نظارت دارد و در صورت ارائه غذای بی‌کیفیت، می‌تواند نسبت به جریمه، اعمال قانون و در صورت لزوم توقف همکاری اقدام کند.
قیمت ژتون و سهم دانشجو از هزینه غذا
- غذای پرهزینه برای دانشجویان روزانه در سنوات مجاز: ۳۵ هزار تومان
- غذای متوسط‌هزینه، شامل نیم‌پرس و انواع خوراک بدون برنج: ۲۵ هزار تومان
- غذای کم‌هزینه یا صبحانه: ۱۰ هزار تومان
سهم مشارکت دانشجو در تأمین هزینه غذای پرهزینه از ۱۵ درصد در سال گذشته به ۱۰ درصد در سال تحصیلی جدید کاهش یافته و سهم یارانه دولت افزایش یافته است.
بر اساس اعلام صندوق رفاه دانشجویان، هزینه واقعی تهیه یک وعده غذای پرهزینه برای دولت بر مبنای قیمت‌های پایان مردادماه به طور میانگین حدود ۳۵۰ هزار تومان بوده است. با این حال، قیمت ژتون دانشجویان روزانه‌ای که در سنوات مجاز قرار دارند، ثابت خواهد بود.
دانشجویان حاضر در سنوات اضافی مجاز نیز همچنان مشمول یارانه دولت هستند؛ دانشجویان کارشناسی در ترم‌های نهم تا دوازدهم، کارشناسی ارشد در ترم‌های پنجم و ششم و دکتری در ترم‌های نهم تا دوازدهم در این گروه قرار می‌گیرند و یارانه آنها به صورت پلکانی کاهش خواهد یافت.
سقف سهم پرداختی دانشجویان برای غذای گران‌قیمت تا پایان سال ۱۴۰۵، ۳۵ هزار تومان اعلام شده و مابقی هزینه‌ها از محل یارانه دولت تأمین می‌شود. همچنین برای تسویه بدهی دانشگاه‌ها به پیمانکاران تغذیه، اعتبار ۳.۵ همتی تخصیص یافته است.
اجرای طرح نوین تغذیه دانشجویی
اجرای «الگوی نوین تغذیه دانشجویی» در سال تحصیلی جدید فعلاً متوقف شده است. در صورت فراهم شدن شرایط، دانشگاه‌های داوطلب می‌توانند از ترم آینده برای اجرای آن اعلام آمادگی کنند.
در صورت اجرای پایلوت، الگوی جدید به صورت موازی با شیوه فعلی اجرا خواهد شد و تغذیه دانشجویانی که از روش موجود استفاده می‌کنند، متوقف نخواهد شد. علت اصلی توقف اجرای الگوی جدید، شرایط خاص اقتصادی و نوسان قیمت‌ها عنوان شده است.
زمان ورود ورودی‌های جدید دانشگاه‌ها
بر اساس اعلام سازمان سنجش آموزش کشور، نتایج اولیه آزمون سراسری در اوایل مهرماه و نتایج نهایی در اواسط آبان‌ماه اعلام خواهد شد. ورودی‌های جدید دانشگاه‌ها پس از اعلام نتایج نهایی و انجام مراحل ثبت‌نام، از دهه پایانی آبان‌ماه وارد دانشگاه‌ها می‌شوند و تحصیل خود را آغاز می‌کنند.
بر این اساس، آغاز سال تحصیلی ورودی‌های جدید با سایر دانشجویان متفاوت خواهد بود.
وضعیت آموزش دانشگاه‌های علوم پزشکی
بر اساس سیاست ابلاغی وزارت بهداشت، تمامی کلاس‌های آموزش دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی نیز به صورت کاملاً حضوری برگزار می‌شود.
